Akcyza w górę, produkcja w dół
Dla producentów napojów spirytusowych w Polsce miniony rok upłynął na zmaganiach z efektami wzrostu akcyzy o 15% od 1 stycznia 2014 r. Wraz z wejściem w życie nowej stawki wszyscy producenci oraz importerzy podwyższyli odpowiednio ceny swoich produktów. Od stycznia do listopada krajowa produkcja wódki zmalała o ponad 20%.

Po styczniowej podwyżce akcyza w Polsce jest wyższa niż we wszystkich państwach sąsiadujących. W efekcie rentowność producentów napojów spirytusowych w Polsce jest jedną z najniższych w UE. Ich płynność finansowa została ograniczona, rynek rozchwiany a racjonalne planowanie biznesowe znacznie utrudnione. Zakładanych przez rząd wysokich wpływów do budżetu w 2014 r. nie udało się osiągnąć, ale na oficjalne potwierdzenie trzeba jeszcze poczekać do maja br.
W I kwartale 2014 r. poziom sprzedaży producenckiej na krajowy rynek dramatycznie spadł, dlatego w niektórych małych, a nawet dużych wytwórniach wprowadzono tzw. postojowe. Bez większych zakłóceń odbywała się jedynie produkcja wódki na eksport.
Klienci patrzą na ceny
Zgodnie z przewidywaniami okazało się, że konsumenci napojów spirytusowych, zwłaszcza w segmencie ekonomicznym i mainstream, są bardzo wrażliwi cenowo. Sklepy i duże sieci handlowe próbowały ratować poziom sprzedaży przez zmniejszenie swoich marży na tańszych wódkach i zwiększenie narzutów na towarach droższych. W efekcie w I kwartale szybko rosły ceny whisky, co spowodowało że po raz pierwszy od wejścia do UE sprzedaż tej kategorii zaczęła spadać. Okazało się, że klienci kupujący alkohole premium także patrzą na ceny i nie są skłonni akceptować zbyt wielkich wzrostów.
Zapasy tańszej wódki
W II kwartale 2014 r. sytuacja uległa poprawie, jednak nie na tyle, by największym sieciom handlowym udało się sprzedać całe zapasy wódki z niższą akcyzą. W tzw. nowoczesnym kanale handlu jeszcze w połowie roku często można było spotkać promocje towarów wyprodukowanych przed 2014 r. Niektóre duże sieci handlowe dzięki zwiększonym zakupom pod koniec 2013 r. mogły rozłożyć w czasie wprowadzanie podwyżek cen na napoje spirytusowe. W ten sposób dopiero w III kwartale widać było w pełni efekt podwyższenia akcyzy.
Cały artykuł został opublikowany w numerze 1/2015 magazynu "Agro Przemysł"
Fot. BMP